در معماری اسلامی، مساجد یکی از مهم‌ترین پروژه‌های معماری به‌شمارمی‌آیند و مسجد جامع شافعی متعلق به مسلمانان اهل تسنن، یکی از زیباترین و باشکوه‌ترین مساجد ایران است که با گذشت زمان، تبدیل به شاهکار تاریخی شده است. این مسجد که توسط جمعی از خیرین اهل سنت احداث ‌شده است و معماری چشم‌نواز و زیبای آن، محصورتان خواهد کرد، نقطه اوج معماری مساجد ایران در کرمانشاه به‌شمارمی‌آید و با گلدسته‌های بلند و استوارش، بر زیبایی شهر کرمانشاه افزوده است. همچنین نمای داخلی و گچ‌بری‌های این مسجد که مزین به آیات قرآن کریم است روح معنوی خاصی به مسجد بخشیده‌اند.

مسجد شافعی از یک‌طرف به میدان جوانشیر و از طرف دیگر به تاریکه بازار محدود می‌شود؛ و امروزه تنها در بنای تازه مسجد که در کنار بنای قدیمی قرار دارد و به سبک مساجد ترکیه ساخته ‌شده است، نماز برگزار می‌شود. ملامحمد ربیعی امام‌جمعه مسجد جامع شافعی کرمانشاه بود که در سال ۱۳۷۵ به شهادت رسید. ایشان در ظهر روز یکشنبه ۱۲ آذرماه ۱۳۷۵ به‌قصد رفتن به محل کارش در صداوسیمای استان کرمانشاه از خانه خارج شد و هرگز به خانه برنگشت. ملامحمد ربیعی در سال ۱۳۱۱ در روستای دراسپ از توابع دیواندره به دنیا آمد و از همان ده‌سالگی گاه‌گاه، به زبان کردی و فارسی شعر می‌سرود و می‌نوشت و حتی در سال‌های امامت، از آن غافل نشد و ادامه می‌داد. وی در سال ۱۳۵۰ دیوان اشعار خود را در سه زبان کردی، فارسی و عربی به نام «چهارفصل (به کردی: چوار فه‌سڵ)» منتشر ساخت. کتاب «آینه اسلام»، نخستین اثر محمد ربیعی بود که چاپ شد. کتاب «عالی‌جناب گوریل» نام رمان فارسی از ایشان است که در سال ۱۳۷۲ چاپ شد و هم‌چنین در سال ۱۳۸۵ توسط انتشارات پرتو بیان نشر یافت.

صحنه یکی از شهرهای استان کرمانشاه است که در ۵۵ کیلومتری شهر کرمانشاه قرار دارد. این شهرستان منطقه‌ای به اسم سراب صحنه دارد که طبیعت چشم‌نوازش هر گردشگری را درگیر می‌کند. کوه‌های سربه‌فلک‌کشیده، باغ‌های میوه، درختان وحشی، آبشار باطراوت و البته غاری تماشایی اینجا را به بهشتی تبدیل کرده که زیبایی‌اش وصف‌ناپذیر است. سراب صحنه در محلی به نام دربند قرار دارد که دره‌ای پر از درختان سرسبز است که احتمالا تفرجگاه شاهان زیادی در طول تاریخ بوده است. طبیعت بی‌نظیر باعث شده که در این دره امکانات تفریحی و اقامتی زیادی درست شود و گردشگران بسیاری به اینجا بروند. آب دره از چهارچشمه که در سمت شمالی دره قرار گرفته سرچشمه می‌گیرد در آنجا در زمان‌هایی نه‌چندان دور آبشار کوچکی قرار داشت که خشکسالی آن را به آبشار خشکه معروف کرده است. اطراف چهارچشمه اوج زیبایی این دره است جایی پر از تفرج‌گاه‌های تفریحی و درختان انبوه. قدمت شهر صحنه به دوران قبل از اسلام برمی‌گردد؛ ادعایی که گوردخمه‌های به‌جای‌مانده از دوران هخامنشی آن را اثبات می‌کند. گرداگرد این دره خوش آب‌وهوا را کوه‌های برافراشته احاطه کرده که امکان کوهنوردی و دیدن غار کیکاووس را برایتان فراهم می‌کند.

طاق بستان، یک یادگار تاریخی از زمان‌های گذشته و از دوران ساسانیان که در قرن سوم میلادی ساخته شده، است. این مجموعه در شمال غربی شهر کرمانشاه و در دامنه کوهی به همین نام قرار گرفته است. در طاق بستان می‌توان سنگ‌نگاره‌هایی که نشان‌دهنده تاج‌گذاری خسروپرویز و اردشیر دوم و شاهپور دوم و سوم است را دید. سنگ‌نبشته‌ها هم که بخش دیدنی دیگری از این بنای تاریخی است. درواقع، طاق بستان از ۲ طاق بزرگ و کوچک تشکیل شده است که روی طاق بزرگ‌تر می‌توان تاج‌گذاری خسروپرویز و روی طاق‌های کوچک‌تر، تاج‌گذاری شاهپور دوم و سوم را دید، همچنین سنگ‌نگاره‌ای که مربوط به تاج‌گذاری اردشیر دوم است هم به چشم می‌خورد. در ورودی طاق می‌توان تصاویری کنده‌شده روی سنگ از فرشتگان بالدار، تصاویری از شکار و فیل و اسب دید که می‌توان آن‌ها را نشانی از مراسم شادی دانست. در این طاق ۳ تندیس وجود دارد که فروهر در سمت راست، آناهیتا در سمت چپ و شاه در میان آن‌ها قرار گرفته است. با فروهر که مطمئنا آشنا هستید، آناهیتا هم فرشته آب و سمبل سرسبزی است. زنانی که در حال نواختن چنگ و دیگر آلات موسیقی هستند، بخش دیگری از زیبایی‌های طاق بستان هستند.

در زیر نقش تاج‌گذاری خسروپرویز، فردی سوار بر اسب قرار دارد که مشخص نیست که این سوار چه کسی است یا یک رزم جوست یا خسروپرویز یا پیروز ساسانی. اما نشان‌دهنده فر و قدرت شاه و ایرانیان است. طاق کوچک‌تر، دارای سنگ‌نبشته‌ها و کتیبه‌هایی است که به خط پهلوی نوشته شده‌اند، بخش دیگری از این طاق مختص به سنگ‌نگاره‌هایی از تاج‌گذاری شاهپور دوم و سوم است. سنگ‌نگاره‌ای که از دوران قاجار است! جالبست بدانید در بخش دیگری از طاق بستان، سنگ‌نگاره‌ای وجود دارد که متعلق به دوران قاجاریان است و با کتیبه‌ای که به خط نستعلیق است، حجاری شده که نشان‌دهنده مجسمه پسر فتحعلی‌شاه قاجار است و در کنار او شعری نوشته شده. طبق این شعر، محمدعلی میرزا که پسر فتحعلی‌خان قاجار باشد، خسروپرویز را دربان خود می‌داند و طاق بستان را به کوه طور تشبیه کرده است! طبق گفته‌هایی، فرشی از جواهر روی کف طاق بستان بوده که در جریان حمله اعراب، میان فرمانده‌های عرب تقسیم شده است.

بیستون نام کوهی است که در کنار مسیری پرعبورومرور واقع شده بود. مسیری که همواره کاروان‌ها و قافله‌ها از آن عبور می‌کردند و به سمت شهرهای مختلفی مثل بابل و بغداد می‌رفتند. جالبست بدانید که نام این کوه در ابتدا بغستان به معنای جایگاه خدایان بوده است. آن‌طورکه اسناد تاریخی نشان می‌دهند، دستور ساخت کتیبه و نقش برجسته بر روی این کوه، نخستین بار توسط داریوش صادر شده بود. اما نکته جالب در اینجاست که قرن‌ها طول کشید تا جهانیان متوجه شوند که در بیستون چه خبر است.

در حقیقت، سال ۱۸۳۵ میلادی بود که دیپلماتی به نام هنری راولینسون با پشتکار فراوان خود توانست از کتیبه‌های این کوه پرده بردارد. او در طول چندین سال توانست از این بخش‌های مختلف این کتیبه نسخه برداری نماید و در نهایت، با نگارش کتابی به نام کتیبه‌های میخی فارسی، همگان را با این موضوع آشنا کرد. البته بعدها، اشخاصی مثل ادوین نوریس، آبراهام جکسون، لئونارد کینگ، رینالد کمپسون، جورج کامرون و چندین دانشمند دیگر نیز با نسخه برداری از این کتیبه‌ها، سعی در برطرف کردن ایرادات نفرات قبلی و ارائه خوانش بهتر از آنها ارائه کردند.

با توجه به آنچه که در ستون‌ها و بندهای مختلف کتیبه بیستون نگاشته شده است، به نظر می‌رسد که در این کتیبه، داریوش شاه ابتدا خود را معرفی کرده، سپس به نبردها، شورش‌های سرکوب شده، بیزاری از دروغگویی و علاقه به راستگویی می پردازد و ضمن درخواست کمک از اهورامزدا برای ایجاد آرامش و پیروزی در نبردها، از خدای خود سپاسگزاری می‌کند. با توجه به آب‌وهوای کوهستانی و سرد کرمانشاه، این شهر معمولا تابستان‌هایی خنک و زمستان‌هایی بسیار سرد را تجربه می‌کند. به همین دلیل، پیشنهاد می‌شود که بازدید از مجموعه بیستون از اوایل سال تا اواسط پاییز صورت پذیرد. البته اگر به دنبال بهترین ماه برای بازدید هم باشید، پیشنهاد ما به شما ماه خرداد است. زمانی‌که متوسط دمای هوا تقریبا ۲۵ درجه سانتی‌گراد بوده و بسیار مطبوع و دلنشین است. ضمنا، طبیعت استان کرمانشاه و مجموعه بیستون نیز بعد از خرداد و تا اواخر شهریور به اوج زیبایی خود می‌رسد.

معبد آناهیتا بنای تاریخی در شهر کنگاور در استان کرمانشاه قرار دارد. شهرستان کنگاور در مرز استان‌های کرمانشاه و همدان است که سر راه تاریخی هگمتانه تیسفون قرار گرفته است. این اثر در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۳۱ به‌عنوان یکی از نخستین آثار ملی ایران در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا دومین بنای سنگی بزرگ کشور پس از تخت جمشید است. قدمت این بنا به دوره اشکانی و ساسانی نسبت داده شده؛ نشانه‌ها و واژه‌های دوره ساسانی بر روی سنگ‌ها حکاکی گردیده است. براساس گفته‌های پیرنیا، پلکان و معماری معبد آناهیتا در دوره پارتی ساخته‌شده و در زمان ساسانیان بازسازی شده است. باستان‌شناسانی که معبد ناهید کنگاور را از لحاظ زمین‌شناسی و مقایسه‌های ابنای مختلف بررسی کرده‌اند، می‌گویند عناصر موجود در آن مربوط به دوران هخامنشی است.

سراب نیلوفر؛ پهنه آبی مبهوت‌کننده در کرمانشاه

استان کرمانشاه یکی از زیباترین استان‌های ایران از نظر جاذبه‌های گردشگری است که دراین‌میان، سراب نیلوفر با ویژگی‌های خاصی که دارد به‌عنوان پهنه آبی منحصربه‌فرد و مبهوت‌کننده استان، همه‌ساله پذیرای گردشگران بسیاری از اقصی نقاط ایران و جهان است. از جاذبه‌های طبیعی بسیار این استان، می‌توان از سراب نیلوفر نام برد که در فصل بهار با زیبایی مثال‌زدنی‌اش، چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند. این سراب در 14 کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه، در ابتدای منطقه سنجابی و در دامنه کوه کماجار درارتفاع 1331 متری از سطح دریا و در مساحتی در حدود 25 هکتار واقع شده است.

سراب نیلوفر، به‌صورت استخر وسیعی، مملو از گل‌های نیلوفر است که غنچه‌ها و برگ‌های آن سر از آب برآورده و سطح وسیعی از سراب را پوشانده است. تمایز منطقه بی‌نظیر سراب نیلوفر با سایر پدیده‌های مشابه، در برخورداری از گونه گیاهی نادر، زیبا و بدیع نیلوفر است که خود به‌تنهایی قادر به جذب گردشگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای جهت بازدید از این گل است.

گل نیلوفر به‌دلیل تقدسی که دارد و با توجه به اینکه این تقدس ریشه در اعتقادات و باورهای مردم این سرزمین دارد، دارای جایگاه ویژه‌ای در ادیان، نقوش و معماری ایران باستان است. یکی از نمونه‌های بارز آن را در نقوش طاق‌بستان کرمانشاه می‌توان دید. نیلوفر، مظهر صلح و صفا و هدیه‌ای شاهانه جهت پیشکشی برای شرفیاب‌شدن است. گذشته از باورهای باستانی رویش نیلوفر آبی که به‌صورت انبوه، تنها در تالاب انزلی در استان گیلان وجود دارد، موجب جذب گردشگران و علاقمندان است، ماه گل‌دهی این گیاه، زیباترین منظره طبیعی را به نمایش می‌گذارد و سراب نیلوفر درواقع، ارزش وجودی خود را مدیون نیلوفر‌های آبی آن است. این شکنندگی زیست‌محیطی لزوم توجه بیش‌ازپیش برای حفظ و جلوگیری از تخریب و انقراض این پدیده نادر و باارزش را می‌رساند.

طبق افسانه‌های قدیمی‌ کرمانشاه، گنجینه‌ای از خسروپرویز، شاه ساسانی، در اعماق این سراب وجود دارد. عمق بعضی از جاهای این سراب به بیش از 32 متر ثبت شده و دارای غارهای زیرزمینی هم هست. سراب زیبای نیلوفر، دارای چند چشمه جوشان است که آب این سراب را تامین می‌کند. آب سراب نیلوفر آنچنان زلال است که ساقه گل‌های نیلوفر از زیر آن به‌وضوح نمایان است و با وزش نسیم و حرکت آب، این گل‌ها به رقص درآمده و اوج آرامش را به انسان می‌بخشند. این سراب وسیع که به‌صورت یک استخر بسیار بزرگ است برای انواع ورزش‌های آبی، ازجمله قایقرانی و شنا نیز مناسب است. سراب نیلوفر کرمانشاه، ظرفیت بهره‌دهی آب فراوان دارد و برای پرورش ماهی نیز مناسب است. در سال‌های اخیر، جهت رفاه بازدیدکنندگان در اطراف این سراب تأسیسات و پارکی احداث شده است.

درحال‌حاضر، سراب نیلوفر یکی از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری استان کرمانشاه و یکی از مناطق نمونه گردشگری کشور محسوب می‌شود. در استان کرمانشاه، 550 سراب و چشمه بزرگ و کوچک وجود دارد که از آن‌جمله، می‌توان به سراب‌های روانسر، بیستون، سنقر، هرسین، دربند، قنبر، خضر زنده و ... اشاره کرد. درحال‌حاضر مدیریت مجموعه گردشگری سراب نیلوفر کرمانشاه، برعهده شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی استان است.

منبع: بیستون، سیمرغ، الی گشت، مسجد شافعی و ویکی‌پدیا