نام تجاری انیکس (سنگ‌های مرمر) از (Marmoros) کلمه یونانی به معنی درخشنده گرفته شده است، سنگ مرمر نوعی کانی آهک‌گونه است که با ترکیبات رنگی مختلف یافت می‌شود. این کانی‌های سنگی دربرگیرنده مواد معدنی و به خاطر این تنوع بسیار زیاد دارای رنگ‌های متنوع بسیار زیادی بوده، خصوصیات اساسی آن‌ها رنگ، درخشندگی زیبا و جلای خیره‌کننده است. قابلیت این نوع سنگ‌ها صیقل‌پذیریی بسیار بالا و جلای خیره‌کننده آن‌هاست و تا حدی جلا می‌شوند که تصویر خود را می‌توانید در آن صیقل مشاهده نمایید. از زمان قدیم تاکنون در نمای داخلی و خارجی ساختمانی کاربرد داشته. با تنوع بسیار زیاد در نمای داخلی ساختمان بسیار کاربرد داشته. این زیبایی شامل ستون‌ها، کف، دکوراتیوها، تمامی ابعاد پله‌ها و غیره به‌کارمی‌رود. وجود سنگ‌های تزئینی مرمر در ساختمان‌های بزرگ و استفاده از مجسمه‌ها مرمرین جزء موارد بسیار زیبا و شکیل منحصربه‌فرد ساختمان‌ها از هزاران سال پیش تا به امروز بوده است. انواع دیگری از سنگ‌های مرمر ترکیباتی به رنگ سبزند که این نوع مرمرها بیشتر در کشور ما در اماکن متبرکه کاربردی فراوان دارد.

جذابیت بسیار بالای رنگ سبز آن حالت القایی گرم و مرطوب را به انسان منتقل می‌نماید لذا انسان‌ها با دیدن این نوع رنگ سبز زیبا احساس درونی خوب و حس رضایت خوشایندی را تجربه می‌نمایند. ترکیبات مرمر سبر که در رده‌های رنگ سبز تیره با نام انحصاری یشم نیز شناخته می‌شود به خاطر وجود مواد معدنی دولومیتی در ترکیب آهکی و نیز ترکیب درصد کمی منیزیم در طی هزاران سال فشار بسیار زیاد این نوع سنگ مرمر زیبا پدیدار می‌گردد. درواقع، سنگ‌های مرمر در برابر نور مستقیم خورشید و گرما و سرما و رطوبت مقاومت بسیار بالایی دارد. چراکه ریشه تشکیل‌دهنده این سنگ‌های زیبا، آهکی هستند. از طرف دیگر در مقابل باران‌های اسیدی و گازها مقاومت کمی دارد.

سنگ‌های آهکی مدت بسیار طولانی تحت حرارت و فشار بسیار زیاد قرار می‌گیرند و زمانی‌که عمده مواد تشکیل‌دهنده آن کلسیتی باشد به خاطر فشار و دمای زیاد دچار دگرگونی شده و به سنگ مرمر تبدیل می‌شوند. وجود چشمه‌های آب گرم به خاطر فعل و انفعالات شمیایی و همچنین ترکیب‌های کلسیتی و آهکی می‌تواند بیانگر تشکیل سنگ مرمر و ترکیبات متنوع آن از قبیل تراورتن، ترا اونیکس، مرمریت و سنگ‌های لاشتر که در مراحل ابتدایی تشکیل سنگ مرمر تولید می‌گردند باشد. تعدادی از سنگ‌های مرمر دارای 99% کربنات کلسیم هستند، در حقیقت کانی اصلی تشکیل‌دهنده این نوع سنگ کربنات کلسیم است. جنس مرمر خالص شفاف و به رنگ سفید است که نور را از خود عبور می‌دهد، بهترین معادن آن در ایران قروَه کردستان، ایتالیا و افغانستان است که با توجه به تنوع رنگی ایران در رده اول قرار گرفته است.

تنوع رنگ در سنگ‌های مرمر

به دلیل وجود کانی‌های منیزیم، آلومینیوم، آهن و غیره است. علت به وجود آمدن رنگ قرمز یا صورتی مرمر وجود ترکیبات اکسید آهن است. یکی از نمونه‌های آن سنگ مرمر صورتی شهرستان نقده واقع در استان آذربایجان غربی است و درصورتی‌که اکسید آهن آن در ترکیبات ابتدایی تشکیل مرمر قرار گیرد رنگ آن قهوه‌ای و یا مایل به زرد می‌گردد و چنانچه دارای کانی منگنز باشد رنک آن خاکستری یا سیاه رنگ می‌گردد. بر اساس تشکیل اولیه و رسوبات محیطی برخی مرمرها به صورت رگه‌دار، خط خط و برخی موج‌دار و یا لکه‌دار هستند.

دگرگونی کانسارها

کانسارهای دگرگونی (همچون مرمر) هم از طریق دگرگونی مجاورتی و هم از طریق دگرگونی ناحیه‌ای به وجود می‌آیند. کانی‌ها و سنگ‌های به‌وجودآورنده کانسارهای دگرگونی پیش از مرحله از شروع مرحله دگرگونی از ارزش اقتصادی برخوردار نیستند. برای مثال سنگ‌های آهکی دانه‌ریز که اهمیت اقتصادی بسیار کمی دارند درنتیجه این دگرگونی‌ها به سنگ با ارزش و زیبای مرمر که از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردارند تبدیل می‌شوند. معادن مرمر ایران: در جای‌جای ایران معادن مهمی از مرمر وجود دارد. که از شاخص‌های آن می‌توان به مرمر صورتی نقده، سبز شاهین دژ، سبز آب باریک آذرشهر، سبز عباس آباد جلفا، سبز توران پشت یزد و سبز بورق یزد. جوشقان اصفهان، مرمر خلج خراسان، پرتقالی کاشمر، مرمراسفند کرمان، و تنگویه (تلنگویه) سیرجان. ده رستم بم و معادن مرمر محلات و استان فارس را نام برد. سنگ‌های مرمر دارای سختی متوسط 3 الی 4 هستند. چنانچه در زمان تشکیل مرمر همجواری با سنگ کوآرتز داشته باشد، دارای سختی بیشتری نسبت به سنگ مرمرهای کلسیتی‌اند.

منبع: سنگ مرمر