تماشای فیلم‌های انیمیشن و تصاویر متحرک برای همه ما جالب است و گاه به این می‌اندیشیم که چگونه نقش‌هایی بی‌جان در مقابل دیدگان ما جان می‌گیرند و حرکت می‌کنند. این شگفتی و حیرت را ما در دنیای مدرن و تکنولوژی داریم. حال اگر بدانیم پنج هزار سال پیش مردمانی در گوشه‌ای از این دیار پراقتدار تصاویر متحرکی را ایجاد کرده‌اند حیرتمان چندین برابر می‌شود.

در 56 کیلومتری شهر زابل استان سیستان‌وبلوچستان، منطقه‌ای باستانی به نام "شهرسوخته" متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد وجود دارد. براساس کاوش‌های باستان‌شناسان در این شهر، چهار دوره زندگی از 3200 تا 1800 پیش از میلاد وجود داشته است.

در طی عملیات حفاری سال 1983 میلادی، باستان‌شناسان ایتالیایی در شهر سوخته موفق به کشف جامی سفالین شدند. جامی که نقوش قرمز رنگ با ویژگی‌های خاصی بر روی بدنه‌اش دیده میشد. نقوش ظرف، شامل بز و درخت بود اما این تصاویر ساده حامل پیامی بود که همه را شگفت‌زده کرد.

بز نقش‌شده بر روی این جام در پنج حرکت به سمت درخت می‌رود تا از شاخه درخت تغذیه کند. این پنج فریم (حرکت) نمایشی بود از اولین پویانمایی (انیمیشن) در دنیا که توسط مردمان باهوش و زبردست شهرسوخته ایجاد شده بود. باستان‌شناسان با پیاده کردن تصاویر بر روی کاغذ توانستند فیلمی بیست ثانیه‌ای از کهن‌ترین انیمیشن جهان تهیه کنند.

کشف این ظرف سفالی با نقوشی متفاوت و منحصربه‌فرد، نشان از حضور مردمانی باهوش و خلاق در پنج هزار سال پیش در جنوب شرفی ایران دارد.

برای بازدید این ظرف سفالی پنج‌هزارساله، باید به موزه ایران باستان در تهران بروید. جام شهرسوخته در یکی از ویترین‌های وسط بخش تاریخی موزه نگهداری می‌شود.

منبع: نخستین پویانمایی جهان در شهر سوخته سیستان