خَرچَنگ جانوری است از زیرشاخه سخت‌پوستان. خرچنگ‌ها سخت‌پوستان ده‌پایی هستند که معمولا دُم بسیار کوتاهی دارند که کاملا در زیر سینه‌شان پنهان است. به‌این‌خاطر در دسته‌بندی‌های آرایه‌شناختی، خرچنگ‌ها تشکیل فروراسته‌ای می‌دهند به نام کوتاه‌دُمان (Brachyura). کوتاه‌دمان بزرگ‌ترین و تخصص‌یافته‌ترین فروراسته سخت‌پوستان را تشکیل می‌دهند.

روی بدن خرچنگ‌ها از پوسته‌ای سخت و ضخیم پوشیده شده ‌است و نیز یک جفت چنگال دارند. خرچنگ‌ها در تمام اقیانوس‌های جهان یافت می‌شوند، اما برخی نیز در آب‌های شیرین و درون خشکی، به‌ویژه در مناطق گرمسیری، زیست می‌کنند. اندازه خرچنگ‌ها بسیار متنوع است. از خرچنگ نخودی که تنها چند میلی‌متر اندازه دارد تا خرچنگ عنکبوتی ژاپنی که طول پاهایش بیشتر از  چهار متر است. شماری از جانوران هستند که به علت ظاهرشان خرچنگ نامیده شده‌اند، ازجمله خرچنگ گوشه‌گیر، خرچنگ نعل‌اسبی و شاه‌خرچنگ، اما در اصل خرچنگ واقعی نیستند.

خرچنگ پارک ساحلی مارون بهبهان

در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان در حدود ۸۵۰ گونه خرچنگ در آب‌های شیرین، خشکی‌ها و مناطق نیمه‌خشکی زندگی می‌کنند. قدیمی‌ترین سنگواره‌های مطمئن از خرچنگ‌ها از دوران ژوراسیک به‌دست آمده است، هرچند از دوره کربنیفر پشت‌لاکی به‌دست آمده مربوط به جانداری به نام خرچنگ ایمو (Imocaris) که ممکنست یک خرچنگ اولیه بوده باشد. خرچنگ‌ها همه‌چیزخوار هستند آن‌ها به‌ویژه از جلبک و سایر نرم‌تنان٬ کرم‌ها، سخت‌پوستان دیگر، قارچ‌ها و باکتری‌ها و خرده‌غذاهایی که در دسترسشان باشد تغذیه می‌کنند. برای بسیاری از خرچنگ‌ها، یک رژیم غذایی حاوی مواد گیاهی و حیوانی، باعث رشد سریع‌تر و بیشتر زنده ماندن آن‌ها می‌شود.

منبع: خرچنگ؛ ویکی‌پدیا