شنیدن برخی کرامات و یا داستان‌های مرتاض‌های هندی گاهی اوقات انسان را قلقلک می‌دهد که: «چه می‌شد من هم می‌توانستم روی آب راه بروم؟» کار چندان سختی نیست. ما به شما می‌آموزیم. پیش از هر کاری، بهترست کمی دانش فیزیک شما را تقویت کنیم و آن چیزهایی که یادتان رفته را به یادتان بیاوریم. فیزیک دبیرستان که یادتان هست؟ نیروی چسبندگی؟ نیروی بین مولکولی چسبندگی نیرویی است که سبب می‌شود یک ماده جامد، مایع یا گاز باشد. گازها کمترین نیروی چسبندگی بین مولکولی را دارند و جامدات بیشترین نیرو را. به‌همین دلیل شما نمی‌توانید پایتان را در چوب فروکنید اما در آب می‌توانید.

اسحاق نیوتن، دانشمند انگلیسی، که در قرن 17 میلادی زندگی می‌کرد متوجه نیروی بین مولکولی شد و برای آن فرمولی به‌دست آورد که می‌شد بسته به جنس ماده، نیروی بین مولکولی آن را محاسبه کرد. بخش زیادی از مایعات موجود در جهان رفتار بین مولکولی همانند آنچه نیوتن توصیف کرده و در فرمول آورده است از خود نشان می‌دهند. با‌این‌حال، تعدادی از مواد هم از این قاعده مستثنی هستند. به این مواد، سیالات غیرنیوتنی می‌گویند. در سیالات غیرنیوتنی نیروی بین مولکولی بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که نیوتن توصیف کرده است. با نیروی بین مولکولی می‌توان رفتار مواد را پیش‌بینی کرد، اما در مورد سیالات غیرنیوتنی هیچ پیش‌بینی معنا ندارد.

درحقیقت، سیال غیرنیوتنی سیالی است که نیروی چسبندگی آن تغییر می‌کند و تقریبا می‌توان گفت چسبندگی در این سیالات را نمی‌توان تعریف کرد. یکی از راه‌های کم‌هزینه تولید یک ماده غیرنیوتنی، استفاده از آرد ذرت است. آرد ذرت را به یک فنجان آب اضافه کنید و آن را به‌آرامی هم بزنید. بعد از مدتی یک مایع کرم‌مانندی با رنگ روشن به‌دست می‌آید. حال برای اینکه این ماده را آزمایش کنید می‌توانید از راه‌های زیر استفاده کنید: اگر روی سطح سیال با انگشتتان ضربه بزنید یا به‌طور ناگهانی ظرف را وارونه کنید، عکس‌العمل سیال درون ظرف بیشتر مانند جامدات است تا مایعات.

رفتارهای مهربانانه‌تر مانند این که به‌آرامی قاشقی را در سیال فروکنید، باعث می‌شود رفتار سیال شبیه مایعات باشد. اگر بخواهید قاشق را به‌تندی از مایع خارج کنید، باز هم مایع حالت جامد به خود می‌گیرد. بازی جالب‌تری که می‌توانید با این سیال انجام دهید، راه‌رفتن روی آن است. چون بخشی از این سیال را آب تشکیل می‌دهد، پس پربیراه نیست که بگوییم شما با این روش دارید روی آب راه می‌روید. با درست‌کردن حجم بیشتری از این سیال و ریختن آن درون یک تشت می‌توانید راه رفتن روی یک مایع را تجربه کنید. کافی است از روی آن رد شوید. فقط یادتان باشد که با سرعت از روی آن رد شوید تا سیال حالت جامد به خود بگیرد.

به‌جز راه‌رفتن روی آن، سیال غیرنیوتنی کاربردهای دیگری هم دارد. یکی از این کاربردها در تهیه لباس‌های ضدگلوله است. دانشمندان در تلاشند با کمک این مواد لباس ضدگلوله بسازند، زیرا سیالات غیرنیوتنی انرژی گلوله را به‌راحتی جذب می‌کنند و از طرف دیگر قابل‌انعطاف هستند و مانع از حرکت بدن نمی‌شوند.

منبع: همشهری آنلاین