مناسبت‏‌های رجب

ماه رجب، از ماه‏‌های بزرگی است که طلوع سه امام معصوم، امام علی ع، امام محمد باقر ع و امام جواد ع، را در آن شاهدیم و شروع بزرگ‌ترین جنبش تاریخ بشری، یعنی برانگیخته‌شدن پیام‌آور مهر و محبت، محمّد مصطفی ص، برای هدایت و سعادت انسان‏‌ها، در آن اتفاق افتاده است. یاد و نام پیشوایان شهید این ماه، حضرت امام موسی کاظم ع و امام هادی ع و نیز پیام‌آور کربلا، زینب کبری س، گرما‏بخش دل‌‏های مؤمنان است و نیمه رجب هم، پذیرای معتکفان کوی دوست خواهد بود و شاهدِ خلوتِ مشتاقان.

فلسفه ماه‌‏های حرام

ماه رجب، یکی از چهار ماه حرام است که در آن از جنگ و خون‏ریزی نهی شده است. تحریم جنگ در این چهار ماه، یکی از راه‏‌های پایان‌دادن به جنگ‌‏های طولانی و وسیله‌ای برای دعوت به صلح و آرامش بود؛ زیرا هنگامی که جنگ‏جویان، چهار ماه از سال اسلحه را بر زمین گذاشته و صدای چکاچک شمشیرها خاموش گردد و مجالی برای تفکر و اندیشه به‌وجود آید، احتمال پایان‌یافتن جنگ، بسیار زیاد است. اسلام در هر سال برای پیروان خود یک آتش‌بس چهارماهه اعلام می‌‏دارد که این خود، نشانه روح صلح‏‌طلبی اسلام است. البته اگر دشمن بخواهد از این قانون اسلامی سوء استفاده کند و حریم ماه‌‏های حرام را بشکند، اجازه مقابله‌به‌مثل به مسلمانان داده شده است.

لیلة الرغائب

ازجمله شب‌های بزرگ و باعظمت ماه رجب، شب جمعه اول این ماه است. معروف به لیلة الرغائب، اعمال مخصوصی در این شب، ذکرشده که به‌واسطه آن، اعمال برکات و پاداش فراوان بر انسان سرازیر می‌‏شود. رغائب، جمع رغیبه است به‌معنی «امرٌ مرغوب فیه عکاء کثیر» یعنی شبی که در آن عطاها و مواهب فراوان به‌دست می‌‏آید. در حدیث است، شب جمعه اول این ماه احیاء و بیداری و نیایش فضیلت ویژه دارد و موجب دست‏یابی به عطایای ارزشمند حضرت پروردگار است.

در حدیث است که رسول خدا ص، فرمود: ملائکه این شب را به این نام نهادند و محدثان در کتاب‏‌های دعا، نمازی با کیفیت مخصوصی در این شب، ذکر کرده‏‌اند که پیامبر ص فرمود: هرکس این نماز را در این شب انجام دهد ثواب این نماز به نیکوترین صورت با روی خندان و درخشان و با زبانی فصیح در شب اول قبر در حضور این فرد ظاهر شود و به او می‌گوید: ای دوست، من مژده می‌‏دهم تو را که از هر شدت و سختی نجات یافتی، نمازگزار می‌‏گوید: تو کیستی که من تاکنون چنین صورتی زیبا با چنین جلوه‌‏ای ندیدم و سخنی شیرین‌‏تر از کلام تو نشنیده‌‏ام و بویی بهتر از بوی تو نبوییدم. در پاسخ می‏‌گوید: من همان نماز لیلة الرغائبم که شما انجام دادی. امشب آمده‏‌ام نزدت باشم تا حق را ادا کنم و مونس تنهایی تو باشم و وحشت را از تو بردارم و چون در صور دمیده شود من در عرصه قیامت سایه بر سر تو خواهم افکند پس خوشحال باش که خیر از تو معدوم نخواهد شد.

کیفیت اعمال لیلة الرغائب

روز پنج‌شنبه اول آن ماه، روزه گرفته شود. چون شب جمعه شد، مابین نماز مغرب و عشاء، دوازده رکعت نماز اقامه شود که هر دو رکعت به یک سلام ختم می‌شود و در هر رکعت، یک مرتبه سوره حمد، سه مرتبه سوره قدر، دوازده مرتبه سوره توحید خوانده شود. و چون دوازده رکعت به اتمام رسید، هفتاد بار ذکر "الّلهمّ صلّ علی محمّد النّبی الامّیّ و علی آله" گفته شود. پس از آن در سجده هفتاد بار ذکر "سبّوح قدّوس ربّ الملائکة و الرّوح" گفته شود. پس از سربرداشتن از سجده، هفتاد بار ذکر "ربّ اغفر و ارحم و تجاوز عمّا تعلم انّک انت العلیّ الاعظم" گفته شود. دوباره به سجده رفته و هفتاد مرتبه ذکر "سبّوح قدّوس ربّ الملائکة و الرّوح" گفته شود. در اینجا، می‌توان حاجت خود را از خدای متعال درخواست نمود. ان‌شاء‌الله به استجابت می‌رسد.

سیزدهم ماه رجب و اعمال اعتکاف

ازجمله فضیلت ماه رجب آن است که ایام البیض در آن واقع شده، یعنی روز سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم و اعتکاف برای خدا و روزه‌داری، در آموزه‌ های دینی بر آن تأکید و سفارش شده است. و نیز ولادت حضرت امیرالمؤمنین علی ع در روز سیزدهم همین ماه واقع شده.

اعمال امّ داوود

یکی از عبادت‌ها و دعاهای معروف که در ماه رجب به انجام آن تأکیدشده، اعمال ام‏ّ داوود است. در کتب حدیث نقل شده، جوانی در عراق که اهل معرفت بود به‌دست منصور دوانیقی به مدت طولانی در زندان او گرفتار شده بود که نامش داوود بود. مادرش تاب‌وتوان خود را در فراق پسر از دست داده بود، روزی به خدمت امام صادق ع رفت و داستان را نقل کرد و از آن حضرت چاره‌جویی نمود. حضرت فرمود: آیا می‌‏دانی این ماه، ماه رجب است و دعا در آن زود به اجابت می‌‏رسد آنچه را که می‏‌گویم دقیقا انجام ده تا فرزندت از زندان رهایی یابد.

ابتدا سه روز، سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم رجب را روزه ‏بدار و روز پانزدهم هنگام ظهر غسل کن و 8 رکعت نماز به‌جابیاور. (کیفیت نماز در مفاتیح الجنان ذکر شده، به آن مراجعه کنید). همین که نماز را خواند پس از مدت کمی پسرش آزاد شد. پس از آن امّ داوود، خدمت امام صادق ع رسید و پس از عرض سلام، خبر رهایی پسرش را به او رساند. امام صادق ع فرمود: منصور دوانیقی در یکی از شب‏‌ها، جدم علی بن ابی‌طالب ع را در خواب دید که به او هشدار داد: هرچه زودتر فرزندم داوود را آزاد کن وگرنه تو را در آتش می‌‏اندازم. منصور، هنگامی‌که آتش را در مقابل خود دید، دستور داد که داوود را آزاد کنند.

بیست‌وهفتم ماه رجب

روز بیست‌وهفتم ماه رجب روز مبعوث‌شدن پیامبر اسلام ص، به رسالت و پیامبری است و روزه‌گرفتن در این روز، مستحب و ثواب ویژه دارد. برای هرکدام از این شب‌‏ها اعمال مخصوصی ذکر شده است.

منبع: حوزه نت