کاروانسرای مرنجاب، کاروانسرا و قلعه‌ای در کویر مرنجاب، کنار دریاچه نمک آران و بیدگل است که در سال ۱۰۱۲ ه.ق. به دستور شاه عباس صفوی و توسط آقاخضر نهاوندی، که در آن زمان حاکم کاشان بود، ساخته شد. این کاروانسرا که دارای ۳۵۰۰ مترمربع زیربناست، در ارتفاع ۸۵۰ متری از سطح دریای آزاد و در حاشیه جنوبی دریاچه قم و در ۵۰ کیلومتری شمال شرق مرکز شهر آران و بیدگل، استان اصفهان، واقع شده ‌است. طوفان‌های سهمناک شن، پدیده‌ای معمول در این منطقه است؛ ازاین‌رو حتما با راهنمایی خبره، کارآزموده و باتجربه به این منطقه سفر کنید.

راهنما را می‌توان از همان آران و بیدگل پیدا کرد. این کاروانسرا در مسیر جاده ابریشم و در بند ریگ، یکی از معروف‌ترین و بزرگ‌ترین ریگزارهای ایران، قرار دارد و راه ارتباطی بین خراسان و اصفهان از آنجا می‌گذشته است. گفتنی است بند ریگ در گذشته گذرگاه رودخانه‌ها و آبراهه‌های دائمی و فصلی پرآبی بوده و حتی در بهار، به‌دلیل عبور جریان‌های سیلابی پرآب، بسیار خطرناک بوده است. اکنون دیگر خبری از آن سیلاب‌ها نیست و بند ریگ در بهار با پوشش گیاهی، زیبا می‌شود و زمانی‌که بر اثر وزش باد تپه‌های ماسه‌ای به حرکت درمی‌آید، منظره بدیعی ایجاد می‌کند.

کاروانسرای مرنجاب به شکل مربعی طراحی شده و شش برج در دیوارهای آن تعبیه شده است. پایه‌های این کاروانسرا از سنگ و ملاط و در داخل آن حیاطی به ابعاد ۳۰ در ۲۰ متر است که دورتادور آن را ۲۹ اتاق در آورده‌اند که با چند پله از کف حیاط به آن می‌رسند. در پشت اتاق‌ها هم سرسرای بزرگی برای اصطبل پیش‌بینی شده بود. در گذشته، ۵۰۰ نگهبان مسلح در این کاروانسرا وجود داشتند، تا امنیت عبور کالا از چین به اروپا و بالعکس را در این منطقه تأمین نمایند. همچنین کاروانسرای مرنجاب دارای قنات آب شیرین نیز هست. شورنبودن آب این قنات، همه‌ساله بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی را به سوی خود می‌کشاند.

اگر در فصل سرد به این مکان سفر کردید، بهترست کیسه خواب داشته باشید. اگر هم هوا خوب بود و خواستید ستاره‌ها را رصد کنید، محوطه‌ فنس‌کشی‌شده‌ای کنار کاروانسرا هست که می‌توانید آنجا اقامت کنید. در اطراف کاروانسرا حوضچه‌ آبی به طول ۵۰ متر و عرض ۱۵ متر قرار دارد که درختان بید و گز آن را محصور کرده‌اند و با آب قنات کاروانسرا پر می‌شود. محوطه‌ این آبگیر در سال‌های اخیر برای رفاه حال مسافران برای برپایی چادر، آجرفرش شده. منقل‌هایشان هم برای استفاده عموم به راه است. در درون خود کاروانسرا نیز سفره‌خانه سنتی تعبیه شده، علاوه‌‌برآن، دو نوع اتاق نیز برای اقامت موجود است: یکی اتاق‌های کوچک ۱۰نفره و دیگری اتاق‌های بزرگ ۱۵نفره که می توانید آن‌ها را رزرو نمایید.

منبع: کاروانسرای مرنجاب