در طب سنتی، از صمغ صبر زرد، به‌عنوان مسهل غیرروغنی استفاده می‌شود. این ماده درصورت مصرف زیاد، علائمی از مسمومیت نشان می‌دهد، همچنین در بیشتر فارماکوپه‌ها جزء مسهل‌های سمی قلمداد می‌شود. در داروسازی جدید، از این گیاه در تهیه پمادهای سوختگی به‌ویژه سوختگی ناشی از تشعشعات استفاده می‌شود. عصاره صبر زرد، نباید به‌هنگام حاملگی و شیردهی، و در بیماری کلیوی و بواسیری مصرف داخلی شود. همچنین، عصاره صبر زرد نباید روی پوست به‌کاررود.

عوامل محیطی بر گیاه آلوئه‌ورا

آلوئه‌ورا گياه نواحى گرم و مرطوب است و در نواحى مرطوب به‌خوبى رشد می‌كند (محدوده كشت اروپا و مديترانه است) و نياز آبى آن، كم می‌شود. الوئه‌ورا نسبت به سرما حساس است و در دمای کمتر از 5 درجه سانتیگراد، برگ‌ها تغییر رنگ داده و دچار سرمازدگی می‌شوند. با کاهش درجه حرارت هوا به زیر صفر، گیاه خشک شده و ازبین‌می‌رود. این گیاه، با شرایط گرم و خشک سازگار است و تاخیر در آبیاری را تحمل می‌کند، همچنین تحمل تابش مستقیم را دارد.

کاشت

هدف از كاشت، برداشت ژل است. زمان كاشت گياه، هنگامى است كه باد گرم و آفتاب شديد كمتر باشد و در زمان كاشت هرچه دما بالاتر باشد و باد گرم بيشتر باشد، سرعت استقرار گياه، كمتر خواهد بود. فاصله گياهان 70 سانتی‌متر در خاک‌هاى غنى و مرغوب و حداكثر 100 سانتی‌متر در خاک‌هاى شنى است. فاصله گياهان را بايد رعايت كرد، زيرا گياه، به‌سرعت و به تعداد زياد، توليد پاجوش مى‌كند. هرچه تراكم بوته‌ها بيشتر باشد، مقاومت آن‌ها در مقابل حرارت شديد و كمبود آب، بيشتر است. خاک‌هاى شنى لومى، بسيار مناسب كشت اين گياه است. خاک بايد زهكش خوبى داشته باشد. حداكثر دماى قابل‌تحمل گياه، 50 درجه و حداقل 10 درجه سانتيگراد است، ولى بهترين دماى رشد گياه 20-30 درجه سانتيگراد است. باوجود باد گرم و آفتاب شديد، گياه به رنگ قهوه‌اى درآمده و رشد آن متوقف مى‌شود و از فعاليت گياه، به‌شدت كاسته مى‌شود.

این گیاه، به‌طورگسترده، به‌عنوان گیاه گلدانی و خانگی، کشت می‌شود. تکثیر آلوئه‌ورا از راه بذر، قلمه برگ و جداسازی پاجوش‌های حاصل از گیاه مادری انجام می‌شود. برای تهیه قلمه برگ، قطعات برگ جداشده، باید چند روزی در هوای آزاد قرار گیرند و محل‌های بریدگی در خاکستر چوب‌زده شوند تا با ازدست‌دادن رطوبت، محل بریدگی کمی جمع شود. با این عمل، پوسیدگی محل ریشه‌زایی بسیار کمتر می‌شود. این قلمه‌ها در بستر مناسب (ماسه‌شسته) خزانه‌گیری می‌شوند.

در روش جداسازی پاجوش‌ها از گیاه مادری، مادری که پاجوش در مرحله 4-3 برگی باشند، جداسازی انجام می‌شود. درصورت رشد مناسب بوته مادری، هر بوته بین 1 تا 15 نهال کوچک در اطراف خود تولید می‌کند. کوددهی پای بوته‌ها، موجب تحریک تولید هال‌های جدید می‌شود. در مناطق دارای زمستان‌های سرد، این گیاه باید طی فصل سرد، در گلخانه نگهداری شود. تحمل به شورى گياه، بين 5 تا 15 دسى زيمنس است و افزايش شورى بالاتر از 8 دسى زيمنس، سبب كاهش محصول مى‌شود . تک‌بوته‌هاى صبر زرد، در محيط‌هاى طبيعى مقاومت خوبى در مقابل استرس‌هاى محيطى ندارند. اين گياه، یک سال كاشته مى‌شود و تا 8 سال مورد استفاده قرار مى‌گيرد. آبيارى گياه، 14 روزه تا 20 - 30 روزه است. در فصل تابستان دور آبيارى به 5-3 روز می‌رسد. نحوه آبيارى جوى و پشته‌اى و قطره‌اى است كه در روش قطره‌اى، هم به‌لحاظ مصرف كمتر آب و هم به‌دليل امكان تهيه محلول غذايى و مصرف هم‌زمان با آبيارى اولويت دارد. در بوشهر و هرمزگان دور آبيارى 7روزه است.

برداشت محصول

قسمت مورد برداشت صبر زرد، برگ‌های گوشتی آن است که به‌منظور استخراج عصاره یا صمغ، برداشت می‌شود. پس از برداشت، برگ‌ها به ارتفاع یک متر روی هم انباشته می‌شوند و عصاره برگ‌ها، به‌تدریج از کف جاری می‌شوند. برداشت، پس از گذشت یک‌ونیم سال، انجام می‌شود و معمولا برداشت، زمانى صورت می‌گيرد كه گياه رشد رويشى خود را پشت سر گذاشته و وارد مرحله زايشى مى‌شود و زمان گلدهى آن فرامى‌رسد. آذر، دى و بهمن‌ماه زمان مناسب برداشت صبر زرد در استان هرمزگان است. در زمان برداشت بوته بايد كف‌بر شود و برش به‌نحوى باشد كه به برگ‌ها آسيبى نرسد. سپس برگ‌ها را يكى‌يكى جدا نموده و در صندوق‌هاى مخصوص، جهت ارسال، آماده مى‌كنند، تا ژل در محيط كاملا بهداشتى جدا شود. در زمان برداشت، هر سه‌ماه يک‌بار از هر بوته 4-3 برگ كنارى برداشت می‌شود و به كارخانه ارسال می‌شود.

منبع: آلوئه‌ورا