آیه یا آیات آمَنَ الرّسول (سوره بقره: ۲۸۵-۲۸۶) به ایمان به خدا، تصدیق پیامبران، ایمان به معاد، رعایت حق عبادت خدا، ایمان قلبی و اطاعت عملی مؤمنان، آمرزش خدا و تکلیفندادن به بندگان فراتر از میزان قدرتشان اشاره دارد. به گفته مفسران این آیات برای اطمینان قلب دادن به مسلمانان و آموختن راه و رسم ایمان به خداوند نازل شد.
این آیات نزد مسلمانان اهمیت ویژه دارند و در روایات شیعه و سنی، خواندن آیه مذکور در شب و در برخی از نمازهای مستحب سفارش شده است. در برخی مساجد پس از نماز عشاء این آیات را میخوانند. به گفته برخی از مفسران، غرض کلی از سوره بقره در این آیات گنجانده شده و تأکید بر معارف و اعتقاداتی است که از ابتدای سوره به آنها پراخته شده است.
متن و ترجمه
آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّـهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ ۚ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ ﴿٢٨٥﴾ لَا يُكَلِّفُ اللَّـهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ۖ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ۚ أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ ﴿٢٨٦﴾ |
پیامبر بدانچه از جانب پروردگارش بر او نازل شده است، ایمان آورده است، و مؤمنان همگی به خدا و فرشتگان و کتابها و فرستادگانش ایمان آوردهاند [و گفتند:] «میان هیچیک از فرستادگانش فرق نمیگذاریم» و گفتند: «شنیدیم و گردن نهادیم، پروردگارا، آمرزش تو را [خواستاریم] و فرجام بهسوی تو است.» خداوند هیچکس را جز بهقدر تواناییاش تکلیف نمیکند. آنچه [از خوبی] بهدست آورده به سود او، و آنچه [از بدی] بهدست آورده، به زیان اوست. پروردگارا! اگر فراموش کردیم یا به خطا رفتیم بر ما مگیر، پروردگارا! هیچ بار گرانی بر [دوش] ما مگذار همچنان که بر [دوشِ] کسانی که پیش از ما بودند نهادی. پروردگارا! و آنچه تاب آن نداریم بر ما تحمیل مکن و از ما درگذر و ما را ببخشای و بر ما رحمت آور. سرور ما تویی پس ما را بر گروه کافران پیروز کن. فضیلت و محتوا درباره فضلیت این دو آیه، روایاتی در منابع شیعه و سنی آمده است. برای نمونه از پیامبر ص نقل شده که دو آیه آخر سوره بقره از گنجی در زیر عرش به او بخشیده شد. سیدِ قطب، مفسر مصری، معتقد است چکیده و غرض کلی از سوره بقره در قالب ایمان به خدا و ملائکه، ایمان به پیامبران و کتابهای آنها، ایمان به معاد و آمرزش طلبی از ساحت خداوند، در این آیات گنجانده شده است. ازاینرو، مضمون آیات مذکور را تأکید بر بخشی از معارف و اعتقادات اسلامی دانستهاند که سوره بقره با آن آغاز میشود. 
شأن نزول درخصوص شأن نزول اين آيات، گفتهاند هنگامىكه آيه ۲۸۴ سوره بقره مبنی بر اینکه: «اگر چيزى در دل پنهان داريد يا آشكار كنید، خدا حساب آن را میرسد» نازل شد، گروهى از صحابه نگران این مسأله شدند که آنها نیز مانند امتهای پیشین عصیان کنند. ازاینرو به پیامبر ص گفتند: «هیچیک از ما از وسوسههاى باطنى و خطورات قلبى خالی نیست». بههمین علت، آیات فوق نازل شد و راه و رسم ایمان، تضرع، استغفار به درگاه خداوند و اطاعت و تسلیم را به آنان آموخت. نکات تفسیری برخی از نکات تفسیری آیات آمن الرسول عبارتاند از: مؤمنان به همه آنچه پیامبران آوردهاند، بدون فرقگذاشتن میان آنان، ایمان دارند. از امتیازات پیامبران این بوده است که آنها خود به مکتبشان ایمان داشتند و در اعتقادتشان تزلزل راه نداشت. آنها قبل از همه، به آنچه از سوی خداوند میآوردند، ایمان داشتند و بیش از همه بر آن استقامت میورزیدند. تکالیف خدا بالاتر از میزان توانایی افراد (مالایُطاق) نیست و با همین آیات، احکام مقید میشوند. از عبارت «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا» برداشت میشود که مؤمنان با ایمان قلبی و اطاعت عملی تکالیفشان را انجام میدهند. این آیات بر حق خدا بر بندگان و حق بندگان بر خدا دلالت دارد. عبادت، حق خدا بر بندگان است و آمرزشِ بندگان حقی است که خدا بر خود واجب کرده است.
منبع: ویکیشیعه آدرس اینستاگرام من |
موضوعات مرتبط:
مذهبی
