پتانسیل انرژی گرمایی در ایران

موقعیت قرارگیرى ایران در مرزهاى تکتونیکى، نیروى عظیم نهفته در کالبد کشور را نشان مى­‌دهد. فشار صفحه قاره‌­اى عربستان و صفحه اقیانوس هند از سوی ديگر باعث تغییر شکل‌­هاى وسیعى در ایران شده است که چین­‌خوردگى‌­هاى منطقه زاگرس و راندگى آن، شواهد سطحى عظیم این نیروها هستند. قرارگرفتن در کمربند آتشفشانى باعث شده که گستره ایران از لحاظ زمین‌­ساختارى، بسیار فعال بوده و از پتانسیل بالاى انرژى زمین‌‌گرمایى بهره‌­مند باشد و وجود فعالیت‌­هاى آتشفشانى و چشمه­‌هاى آب گرم فراوان، گواه بر این مدعى است. پتانسیل انرژى زمین­‌گرمایى در ایران براساس مطالعات انجام‌شده در بیش از 10 منطقه شناسایى شده است، این مناطق براساس میزان فعالیت­‌های تکتونیکی، میزان چشمه­‌های آب گرم و ظهورهای سطح‌­الارضی و سایر شواهد زمین‌­شناسی شناسایی شده­‌اند.

براساس طبقه­‌بندى‌­هاى صورت­‌گرفته جهانى، ایران در گروه کشورهایى قرار گرفته است که داراى ذخایر احتمالى براى تولید برق از انرژى زمین‌­گرمایى با استفاده از سیکل­‌هاى تبخیر آنی و دومداره (براى دوره 30 ساله) بوده و قابلیت تولید برق زمین­‌گرمایى با ظرفیت بیش از 200 مگاوات براى آن پیش‌بینی شده است. احداث نیروگاه زمین‌­گرمایى در ایران و در منطقه مشکین‌­شهر، نخستین نیروگاه از این نوع در منطقه خاورمیانه خواهد بود و امکان دستیابى به انرژى سبز با تولید برق عارى از هرگونه آلودگى زیست‌محیطى را فراهم مى­‌کند. مخزن زمین­‌گرمایی مشکین­‌شهر در 25 کیلومتری این شهرستان در دامنه سبلان واقع شده است که علاوه‌بر تولید برق، در احداث استخر پرورش ماهی و احداث واحدهای گلخانه‌­ای و تأمین آب گرم منازل نیز کاربرد خواهد داشت.

تاریخچه انرژی زمین‌گرمایی در ایران

در ایران از سال 1354 مطالعات گسترده‌ای به‌منظور شناسایی پتانسیل‌های منبع انرژی زمین‌گرمایی  توسط وزارت نیرو با همکاری مهندسین مشاور ایتالیایی ENEL در نواحی شمال و شمال غرب ایران در محدوده‌ای به وسعت 260 هزار کیلومترمربع آغاز گردید. نتیجه این تحقیقات مشخص نمود که مناطق سبلان، دماوند، خوی، ماکو و سهند با مساحتی بالغ بر 31 هزار کیلومترمربع جهت انجام مطالعات تکمیلی و بهره‌برداری از انرژی زمین‌گرمایی مناسبند. در همین راستا، برنامه اکتشاف، مشتمل بر بررسی‌های زمین‌شناسی، ژئوفیزیک و ژئوشیمیایی برنامه‌ریزی شد. در سال 1361 با پایان یافتن مطالعات اکتشاف مقدماتی در هریک از مناطق ذکرشده، نواحی مستعد با دقت بیشتری شناسایی شده و درنتیجه، در منطقه سبلان: نواحی مشکین‌شهر، سرعین و بوشلی، در منطقه دماوند ناحیه: نونال، در منطقه ماکو-خوی نواحی: سیاه‌چشمه و قطور و در منطقه سهند پنج ناحیه کوچکتر جهت تمرکز فعالیت‌های فاز اکتشاف تکمیلی انتخاب شدند.

پس از یک وقفه نسبتا طولانی و با هدف فعال نمودن مجدد طرح، گزارش‌های موجود مجددا در سال 1369 توسط کارشناسان UNDP بازنگری شده و منطقه زمین‌گرمایی مشکین‌شهر به‌عنوان اولین اولویت جهت ادامه مطالعات اکتشافی معرفی شد. پیرو مطالعات ذکرشده پروژه انجام حفاری‌های اکتشافی، تزریقی، توصیفی به‌منظور شناسایی بیشتر پتانسیل در منطقه سرعین مشکین‌شهر در سال 1381 تعریف گردید که عملیات حفر اولین چاه زمین‌گرمایی نیز در همان سال آغاز شد. فز اول این پروژه در سال 1383 اتمام یافت که درمجموع سه حلقه چاه اکتشافی و دو حلقه چاه تزریقی در این مرحله حفر گردید و تست دو حلقه از سه حلقه چاه اکتشافی با موفقیت انجام گرفت که مهم‌ترین دستاورد این فاز از پروژه، کسب دانش فنی مربوط به حفر چاه‌های زمین‌گرمایی بود. فاز دوم این پروژه در سال 1384 آغاز گردید.

منبع: انرژی زمین گرمایی

آدرس اینستاگرام من