خراطی چوب

خراطی چوب از جمله صنایع چوبی دستی ایران زمین است، که از گذشته‌های دور تداول و تدریج خود را در این عرصه حفظ کرده است. عمدتا این صنایع چوب را در نقاط پرچوب کشور، بیشتر می‌توان رؤیت کرد. در هنر خراطی به چوب‌های نرم و مرطوب چون چوب سفید، گردو، چنار، توسکا، بید و … می‌توان اشاره کرد. این صنایع چوبی دستی توجه بسیاری از جهانگردان را به خود جلب کرده تا نمایان‌گر و تصویرگر بخشی از هنر ایرانی باشد. هنر خراطی ترکیبی از حرکات دورانی دستگاه و تراشکاری‌هایی به سبک متقارن و افقی است. امروزه ابزارهای چوبی قدیم، جای خود را به ابزارهای برقی و فلزی داده‌اند که در سرعت و آسودگی طراحان نیز تاثیری حائز اهمیت را اعمال کرده است.

معرق‌کاری

یکی از زیباترین هنرها و ظریف‌ترین کارها بر روی چوب، معرق است. از طریق برش با سوزن به‌طور ظریف و دقیق طرح‌های چوبی زیبا پدید می‌آید که سپس روغن‌کاری می‌شود تا براق گردد. لازم به ذکرست که چوب هر درخت به‌طور طبیعی دارای رنگ مخصوص‌به‌خود است که از این ویژگی برای ایجاد رنگ و بافت متفاوت در این رشته صنایع‌دستی چوبی استفاده می‌شود. معرق در کلمه به‌معنی وصله است. این هنر بیشتر برای تزئین به‌کار می‌رود و ازجمله مهمترین محصولات آن می‌توان به سطح میز، انواع تابلوی نقاشی و خطاطی که به‌صورت معرق چوب اجرا می‌شوند، تزئین لوازم چوبی مانند کتابخانه و بوفه اشاره کرد. این شاخه صنایع چوب را می‌توان یکی از رشته‌های مهم در کارگاه‌های کوچک و یا مشاغل خانگی به‌شمار آورد.

خاتم‌کاری

خاتم هنر آراستن سطح اشیاء با مثلث‌های کوچکی است که طرح‌های گوناگون آن همواره به‌صورت اشکال منظم هندسی بوده است. این شکل‌های هندسی را با قرار دادن مثلث‌هایی کوچک در کنار هم نقشبندی می‌کنند. می‌توان گفت کار خاتم نقشه‌های هندسی تشکیل شده از مثلث‌های متساوی الاضلاع است که از عاج، استخوان، چوب و مفتول برنج ساخته شده و معمولا به ضخامت دو میلی‌متر در سطح اشیاء چسبانده می‌شوند.

مشبک‌کاری با چوب

یکی از صنایع‌دستی کاربردی، مشبک چوب نام دارد. مشبک‌کاری اغلب با دیگر هنرهای مرتبط با چوب، خصوصا منبت، همراه می‌شود. برای اجرای مشبک‌کاری، پس از پیاده‌کردن طرح موردنظر بر روی چوب، قسمت‌های منفی طرح را به کمک ابزاری چون مغار و اره مویی خارج می‌سازند، تا طرح اصلی به‌صورت مشبک باقی بماند. معمولا طرح باقی‌مانده را نیز منبت‌کاری می‌کنند تا طرح، بُعد پیدا کند و زیباتر شود.

سوخت روی چوب

در هنر سوخت روی چوب، قالب‌های مختلفی از جنس فولاد یا برنج تهیه می‌کنند که دارای نقوش سنتی موردنظر است. با داغ کردن این قالب‌ها بر روی آتش و فشردن آن بر روی چوب و انتقال اثر این سوختگی آثار هنری زیبایی پدید می‌آید که موارد مصرفی چون رویه میز و مبلمان و جعبه جواهر و … دارد.

سازهای موسیقی

این رشته جزء مهجورترین صنایع‌دستی چوبی است. انواع سازهای سنتی موسیقی مانند سنتور، تار، سه‌تار، ویولن، کمانچه، فلوت و غیره از چوب‌های بادوام و مناسب ساخته می‌شوند. نوع چوب به‌کاررفته در آن‌ها و استادکار یا کارگاهی که تولیدکننده این سازهاست، ازجمله مهمترین عوامل کیفیت ساز به‌شمار می‌روند. برای تکمیل ساخت یک ساز در کنار چوب از پوست حیوانات و سیم نیز استفاده می‌شود.

نازک‌کاری چوب

نازک‌کاری نیز یکی از صنایع‌دستی زیبای ایران است. نازک‌کاری روی چوب، ازجمله رشته‌های متنوع و باارزش چوب است که طی آن، چوب براساس طرح و نقش موردنظر، روکش می‌شود. با این تکنیک، محصولات ظریف و نازک چوبی درنهایت ظراف و با دقت و زیبایی تولید می‌شود.

منبع: صنایع‌دستی چوبی

آدرس اینستاگرام من