برگزیده آثار ثمین باغچه‌بان

• سوییت سمفونیک «بومی‌وار» برای ارکستر سمفونیک (در سه بخش)

• «رباعی» روی سروده‌های باباطاهر (برای آواز و پیانو)

• «تو بیو» بر پایه ترانه محلی بختیاری (برای آواز گروهی)

• مجموعه رنگین‌کمون برای تک‌خوانان، آواز گروهی و ارکستر.

• «شُلیل» و «ویرانه» (برای ارکستر زهی)

• «چهارشنبه‌سوری»

• ترجمه کتاب‌های یاشار کمال

• ترجمه و معرفی عزیز نسین

سوییت سمفونیک بومی‌وار

یکی از نخستین و پرآوازه‌رترین آثار ثمین باغچه‌بان، «سوییت سمفونیک بومی‌وار» (برای ارکستر سمفونیک) است که در سال ۱۳۳۲ خورشیدی به پایان رسید و برای نخستین بار به رهبری فرشاد سنجری، رهبر میهمان ارکستر سمفونیک تهران به اجرا درآمد. این اثر در سه بخش و با الهام از چند ترانه محلی ایرانی آفریده شده است.

زال و رودابه

در مراسم گشایش تالار رودکی (تالار وحدت) در تهران در سال ۱۳۴۶ یکی از آثار به اجرا درآمده از ساخته‌های ثمین باغچه‌بان به نام «زال و رودابه» بود که با الهام از داستان‌های شاهنامه آفریده شده است. در همان سال برای مراسم تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی نیز ساخت تعدادی از آثار که به شکل زنده با «گروه کُر تهران» اجرا شدند به ثمین سفارش داده شد. در واپسین سال‌های پیش از انقلاب اما یکی دیگر از مشهورترین آثار او به نام «رنگین‌کمون» (۱۰ قطعه برای تک‌خوان، آواز گروهی و ارکستر) شکل گرفت. این قطعه با همکاری نوازندگان ارکستر سمفونیک رادیو وین ضبط و منتشر شد. نسلی از کودکان ایرانی در آن زمان با این آلبوم بزرگ شدند و همچنان بسیاری از مراکزی که در ایران در زمینه آموزش موسیقی به کودکان فعالند از این آلبوم بهره می‌گیرند. آلبوم «رنگین‌کمون» با همکاری ارکستر سمفونیک رادیو وین به رهبری توماس کریستین داوید، گروه هم‌سرایان میترا (فرح) به رهبری اِولین باغچه‌بان اجرا و ضبط شده و برای کودکان است. تک‌خوانان این آلبوم، منصوره قصری (سوپرانو) و اِولین باغچه‌بان (متزوسوپرانو) هستند. بخش دوم این آلبوم، هشت سال پس از درگذشت ثمین باغچه‌بان، به کوشش پسرش «کاوه» با عنوان «چهارشنبه‌سوری» منتشر شد. «رنگین‌کمون» از ثمین باغچه‌بان و اپرای «مانا و مانی» ساخته حسین دهلوی، ازجمله آثاری بودند که دولت ایران قرار بود آن‌ها را به‌مناسبت سال جهانی کودک (۱۹۷۹ میلادی - ۱۳۵۸ خورشیدی) به یونسکو بفرستد که البته با وقوع انقلاب اسلامی فراموش شدند.

نوروزها و بادبادک‌ها

کتاب «نوروزها و بادبادک‌ها» (با نقاشی‌های نورالدین زرین‌کلک) از دیگر آثار باغچه‌بان است که از سوی شورای کتاب کودک در ایران به عنوان کتاب سال ۱۳۵۳ برگزیده شد. باغچه‌بان کتاب‌هایی از عزیز نسین نویسنده طنزنویس ترک، یاشار کمال و ناظم حکمت را نیز به فارسی برگردان کرده است. نُت «دو زولفونت» برای آواز و پیانو ساخته ثمین باغچه‌بان (به خط آهنگساز در دهه ۱۳۳۰). او در ایران، کتابی درباره پدرش به نام چهره‌هایی از پدرم، در تیراژ محدود ۱۱۰۰ نسخه منتشر کرده است. ثمین باغچه‌بان و خانواده‌اش چند سال پس از پیروزی انقلاب در سال ۱۳۶۳ برای همیشه به ترکیه مهاجرت کردند. او زندگی استانبول را در انزوا سپری کرد و در ۲۹ اسفند ۱۳۸۶ در استانبول درگذشت و در گورستان ایرانیان این شهر به خاک سپرده شد. روحش شاد ویادش گرامی.

آرامگاه ثمین باغچه‌بان در گورستان ایرانیان استانبول

منبع: ثمین باغچه‌بان