تنسگل میوه‌ای از خانواده آلوها که بیشتر در مشهد یافت می‌شود. به علت فسادپذیری بالا، این میوه را نمی‌توان به شهرهای دیگر فرستاد. در نتیجه این میوه در دیگر شهرها کمتر شناخته شده است. تنسگل همچنین نامی دخترانه است (تن از گل). در جنوب خراسان، مشخصا در فردوس، این میوه با نام طناسگل (طناز گل) شناخته می‌شود. در روستای خُنگ بیرجند این میوه را تراسگل می‌گویند. علت این نام‌گذاری شاید به خاطر درون رنگارنگ این میوه باشد. میوه تنسگل در حقیقت نوعی ناهنجاری در آلوهای مختلف پس از پیوند زدن به حساب می‌آید؛ یعنی وقتی جوانه آلو را به پایه آلوچه، بادام و دیگر گیاهان هم‌خانواده پیوند می‌زنند، گاهی محصول کار تناسگل از کار درمی‌آید که ظاهری شبیه آلو دارد اما در طعم و مخصوصا رنگ درونی بسیار متفاوت است؛ به همین علت این میوه را نمی‌توان از کاشت هسته به دست آورد.

استاد دکتر «آصف فکرت» استاد زبان فارسی و لهجه هروی، «تنسگل» را یک نام اصیل فارسی و تغییریافته «تن از گل» به معنای «جنس لطیف» می‌داند، اما معتقدست اطلاق آن به نوعی میوه، نباید چندان سابقه‌مند باشد. وی به کتاب «ارشادالزراعه» تالیف «قاسم بن یوسف ابونصری هروی» در قرن دهم اشاره می‌کند و می‌گوید: نویسنده این کتاب نذر می‌کند که در صورت برآورده شدن حاجتش، کتابی درباره اصطلاحات و فنون کشاورزی و باغداری بنویسد. این کتاب امروز پس از 500 سال یکی از مهمترین و در عین حال معتبرترین کتاب‌ها درباره لهجه قدیم خراسان، لهجه هروی، است. در کتاب ارشادالزراعه که نام سبزی‌ها و میوه‌ها و شیوه‌های زراعت و آبیاری را در خود دارد، اسمی از تنسگل نیامده است.

تنسگل، نامی برای دخترها

غفور محمدزاده، پژوهشگر موسیقی فولکلور شرق خراسان است. او کتابی تالیف کرده به نام «دایره المعارف جامع موسیقی شرق خراسان». وی سال‌ها در روستاهای دور و نزدیک این خطه از کشورمان تحقیق کرده و مجموعه‌ای از دوبیتی و آداب و رسوم این مردم را جمع‌آوری کرده است. وی می‌گوید: هنوز در بخش‌هایی از خراسان قدیم، آنجاکه فرهنگ خراسانی هنوز طراوت و سرزندگی دارد، «تنسگل»، نام رایجی است. دخترهایی که تنسگل نام دارند، از سر تحبیب، «تنسک» نامیده می‌شوند و این کاف تحبیب، همچنان در این منطقه رواج دارد و مثلا «گل محمد» هم «گلک» خوانده می‌شود. این پژوهشگر فولکلور شرق خراسان می‌افزاید: «مهدی اخوان ثالث» شاعر شهیر خراسانی هم نام دخترش را تنسگل گذاشت که البته عمر این فرزند چندان طولانی نبود و در همان روزهای ابتدایی تولد، از دنیا رفت.

منبع: ویکی‌پدیا