مراحل خودسازی

پسرم! همانا تو را به ترس از خدا سفارش می‏‌کنم که پیوسته در فرمان او باشی، و دلت را با یاد خدا زنده کنی، و به ریسمان او چنگ زنی، چه وسیله‌ای مطمئن‏‌تر از رابطه تو با خداست اگر سررشته آن را در دست گیری. دلت را با اندرز نیکو زنده کن، هوای نفس را با بی‌اعتنایی به حرام بمیران، جان را با یقین نیرومند کن، و با نور حکمت روشنایی بخش، و با یاد مرگ آرام کن، به نابودی از او اعتراف گیر، و با بررسی تحولات ناگوار دنیا به او آگاهی بخش، و از دگرگونی روزگار، و زشتی‌های گردش شب و روز او را بترسان، تاریخ گذشتگان را بر او بنما، و آنچه که بر سر پیشینیان آمده است به یادش آور، در دیار و آثار ویران رفتگان گردش کن، و بیندیش که آن‌ها چه کرده‏‌اند؟ از کجا کوچ کرده، و در کجا فرود آمدند؟

از جمع دوستان جداشده و به دیار غربت سفر کردند، گویا زمانی نمی‌‏گذرد که تو هم یکی از آنانی! پس جایگاه آینده را آباد کن، آخرت را به دنیا مفروش، و آنچه نمی‏‌دانی مگو، و آنچه بر تو لازم نیست بر زبان نیاور، و در جاده‏‌ای که از گمراهی آن می‌‏ترسی قدم مگذار. زیرا خودداری به هنگام سرگردانی و گمراهی، بهتر از سقوط در تباهی‌هاست. اخلاق اجتماعی به نیکی‌‏ها امر کن و خود نیکوکار باش، و با دست و زبان، بدی‌ها را انکار کن، و بکوش تا از بدکاران دور باشی، و در راه خدا آنگونه که شایسته است تلاش کن، و هرگز سرزنش ملامت‌گران تو را از تلاش در راه خدا باز ندارد.

برای حق در مشکلات و سختی‌‏ها شنا کن، شناخت خود را در دین به کمال رسان، خود را برای استقامت برابر مشکلات عادت ده، که شکیبایی در راه حق عادتی پسندیده است. در تمام کارها خود را به خدا واگذار، که به پناهگاه مطمئن و نیرومندی رسیده‏‌ای. در دعا با اخلاص پروردگارت را بخوان، که بخشش و محروم‌کردن به دست اوست، و فراوان از خدا درخواست خیر و نیکی داشته باش. وصیت مرا به‌درستی دریاب، و به‌سادگی از آن نگذر، زیرا بهترین سخن آن است که سودمند باشد. بدان علمی که سودمند نباشد فایده‏‌ای نخواهد داشت، و دانشی که سزاوار یادگیری نیست سودی ندارد.

(نامه 31 نهج‌البلاغه فرازى از وصيت‌نامه آقا امام على‌ع خطاب به آقا امام حسن مجتبى‌ع)