پرتقال یکی از قدیمی‌ترین میوه‌هایی است که بشر از آن استفاده می‌کرده و در حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح کنفوسیوس از آن نام برده است. درحال‌حاضر، بیشتر از ۲۰۰ نوع پرتقال در آمریکا کشت می‌شود. پرتقال اولیه، کوچک، تلخ و پر از هسته بوده که در اثر تربیت مهندسی ژنتیکی و همچنین انتخاب نوع بهتر و کود کافی درشت‌تر و شیرین‌تر شده است. پرتقال، ابتدا از چین به هندوستان برده شده و سپس آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافت.

خواص غذایی پرتقال

پرتقال، علاوه‌بر ویتامین C دارای انواع ویتامین‌های B، E، A و همچنین سرشار از بتاکاروتن است؛ درضمن، در این میوه، املاح معدنی بسیاری ازجمله کلسیم، فسفر، آهن، منیزیم، پتاسیم و مقدار کمی مس، آهن، منگنز و روی نیز وجود دارد.

خواص درمانی پرتقال

پرتقال به جهت دارابودن انواع ویتامین‌ها و املاح معدنی مختلف یک تقویت‌کننده عمومی بدن بوده و برای رشدونمو استخوان‌ها، استحکام اندام‌ها و همچنین رشد بچه‌ها بسیار سودمند است؛ درضمن، مصرف آن به زنان حامله و شیرده نیز توصیه می‌شود. پتاسیم زیاد موجود در پرتقال، عامل افزایش ادرار است؛ درنتیجه، سموم را به‌سرعت از بدن دفع می‌کند؛ درضمن پزشکان معمولا به افرادی که دچار مشکل یبوست هستند، توصیه می‌کنند که مصرف پرتقال و آب آن را افزایش دهند.

پرتقال باعث افزایش ترشحات معده و کیسه صفرا می‌شود؛ بنابراین افرادی که از مشکلات معده و صفرا در رنج هستند قبل از مصرف آن، با پزشک مشورت کنند. مصرف پرتقال برای درمان بیماری‌هایی همچون سرماخوردگی، زکام، برونشیت، اسکوربوت (کمبود ویتامین C) بری‌بری (کمبود ویتامین B1)، بیماری قند، عوارض آسمی، رماتیسم، درد مفاصل و بسیاری از بیماری‌‌های دیگر مفید و مؤثر است. یک لیوان آب پرتقال دارای 120 میلی‌گرم ویتامین C یعنی دو برابر مقدار توصیه‌شده در روز است و علاوه‌بر آن دارای مقادیری كلسیم، پتاسیم، نیاسین و اسیدفولیک است. آب پرتقال سرشار از الیاف (فیبر) است، به‌ویژه اگر با (Pulpe) یا گوشت میوه مصرف شود. آب پرتقال هر اندازه كه سردتر باشد و در یخچال نگهداری شود، ویتامین C آن بیشتر حفظ خواهد شد.

خواص دارویی پرتقال

مؤسسه مبارزه با بيماری سرطان آمريكا، چندين سال پيش در اثر مطالعات زياد دريافت كه علت اينكه سرطان معده در آمريكا كمتر از نقاط ديگر است اين است كه مردم آمريكا در تمام مدت سال پرتقال مصرف می‌كنند. البته شايد علت آن وجود ويتامين C در پرتقال است. دانشمندان سوئدی كشف كرده‌اند كه خوردن پرتقال از سرطان لوزالمعده جلوگيری می‌كند. خوردن پرتقال كلسترول را پائين می‌آورد. پوست سفيد پرتقال و ورقه‌های نازک بين قسمت‌های داخل پرتقال بهترين دارو برای كاهش كلسترول خون است. اسانس پرتقال ضد عفونت‌های ميكروبی است. پرتقال مقوی معده و ضد گاز معده است. پرتقال ضدسم، ادرارآور و نرم‌كننده سينه و ضد استفراغ است. جوشانده برگ‌های پرتقال برای شست‌وشوی ورم‌ها و كاهش درد مفيد است.

خوردن پرتقال ضداسپاسم و آرام‌بخش است. اسانس پرتقال را برای ضدعفونی كردن به‌كار می‌برند. پرتقال خون را تميز می‌كند. برای برطرف كرده چين‌وچروک صورت وشادابی آن قسمت خوراكی پرتقال را روی صورت بماليد و بعد از 15 دقيقه با آب بشوئيد. از پرتقال برای كم‌كردن وزن می‌توانيد استفاده كنيد. طرز استفاده بدين صورت است كه يک عدد پرتقال و 3 عدد ليموترش را پوست كنده و به قطعات كوچک تقسيم كنيد بعد آن را داخل ديگی ريخته و به آن نيم‌ليتر آب اضافه كنيد و به مدت 10 دقيقه بجوشانيد. سپس سه قاشق عسل به آن اضافه كرده و مجددا به مدت 5 دقيقه بجوشانيد و آن را صاف كنيد. از اين شربت 3 فنجان در روز بنوشيد.

پرتقال، گرچه اسيدی است ولی خاصیت قليایی به بدن می‌دهد و برای كسانی كه گوشت زياد مصرف می‌كنند و بدنشان اسيدی شده است مفيد است. برای استفاده بيشتر از مواد غذایی پرتقال، بهترست كه پوست زردرنگ آن را بگيريد و با پوست سفيد و پره‌های داخل آن بخوريد زيرا در پوست سفيد آن مواد معدنی زيادی وجود دارد كه اثر اسيد موجود در پرتقال را خنثی می‌كند.

فشار خون بالا و نوشیدن آب پرتقال

افرادی كه فشار خونشان بالاست و برای كنترل آن دارو مصرف می كنند، به احتمال زیاد، به‌دلیل استفاده از داروهای ضد فشار خون و یا به‌دلیل بالابودن سدیم در بدنشان، پتاسیم آن‌ها از حد طبیعی (5-5/3) پائین‌تر آمده و مشكلاتی در وضع سلامت آن به‌وجود می‌آورد. این بیماران باید به‌طورمرتب پتاسیم خونشان را مورد آزمایش قرارداده و كاملا زیر نظر باشند. البته درمان كمبود پتاسیم به‌طور مصنوعی امكان‌پذیر است و با تجویز پزشک صورت می‌گیرد، ولی این بیماران باید همیشه در تغذیه روزانه خود از موادغذایی حاوی پتاسیم بالا استفاده كنند. آب پرتقال سرشار از پتاسیم است و در یک لیوان بزرگ آب پرتقال حدود 350 میلی‌گرم پتاسیم وجود دارد. میوه‌های زرد مانند موز، انواع مركبات، زردآلو، هلو، انگور، خرما و طالبی نیز دارای پتاسیم فراوان هستند، ولی چون آب پرتقال كالری كمتری دارد مناسب‌تر است، زیرا مواد خوراكی كه كالری زیاد تولید می‌كنند برای مبتلایان به فشار خون مناسب نیستند.

توصیه‌هایی درباره مصرف پرتقال

1- آب پرتقال با مزه شیرین متمایل به ترش، سرشار از انواع ویتامین است، مخصوصا از نظر مقدار ویتامین C بسیار غنی است؛ بنابراین توصیه می‌شود به‌منظور تأمین ویتامین C و ایجاد نیرو و مقاومت در مقابل انواع بیماری‌ها، در طول 24 ساعت به میزان یک تا دو لیوان از آب پرتقال بنوشید. هر 28 گرم پرتقال حاوی 11 كیلوكالری ارزش انرژی‌زایی است.

2- آب پرتقال به‌علت دارابودن پروتئین و كلسیم قابل جذب و نیز قند كافی، یک ماده مغذی و مقوی محسوب می‌شود كه می‌توان به‌منظور تقویت عمومی بدن از آن استفاده نمود.

3- وجود هورمون‌های نمو، كلسیم، فسفر، آهن، ویتامین A و ویتامین C در پرتقال، شرایط لازم را برای رشدونمو استخوان‌ها و عاج‌سازی به‌منظور استحكام دندان‌ها فراهم می‌كند؛ برای تقویت و رشد اطفال و نیز تأمین مواد لازم بدن، مصرف آن به زنان باردار و شیرده توصیه می‌شود.

4- مصرف پرتقال به‌دلیل اینکه حاوی موادمعدنی كافی به‌ویژه پتاسیم است، منجر به افزایش حجم ادرار در طول شبانه روز می‌شود و از این طریق سموم بدن دفع می‌گردد؛ درنتیجه انسان را بانشاط می‌سازد. لازم به ذكرست آن عده از بیماران آسمی، رماتیسمی و پوستی كه روزانه مقداری تركیبات كورتون مصرف می‌كنند برای جلوگیری از خیز و عوارض دیگر، پیوسته باید مقداری پتاسیم مصرف كنند كه البته طبیعی‌ترین راه، مصرف پرتقال است.

5- در فصولی كه پرتقال، فراوان است، بهترین و طبیعی‌ترین راه مبارزه با یبوست خوردن روزانه یک تا دو لیوان آب پرتقال است.

6- قبل از اینکه پرتقال كاملا رسیده شود، با فشردن قسمت خارجی پوست پرتقال تازه، اسانس پرتقال به رنگ زرد و بوی معطر و طعم ملایم جدا می‌شود كه از آن در تهیه ادكلن، محلول‌های زیبایی و معطر كردن شربت‌های طبی استفاده می‌نمایند.

7- اسانس پرتقال خاصیت ضدعفونی‌كنندگی دارد؛ بنابراین در تهیه پمادهای ضدعفونی‌كننده به‌كارمی‌رود.

8- پرتقال بهترین محرک برای افزایش اشتها است؛ به همین دلیل سعی كنید آن را قبل از غذا میل كنید نه بعد از آن.

در سرمای زمستان، زره پرتقالی بپوشيد!

زمستان با هوای سرد و ويروس‌های بيماری‌زا فرا رسيده است و اكثر مردم به دنبال چاره‌ای برای حفظ سلامتی خود در اين فصل از سال هستند. متخصصان ايمونولوژی و تغذيه می‌گويند اگر می‌خواهيد در فصل زمستان سالم بمانيد، هميشه در كيف خود پرتقال داشته باشيد. پرتقال به‌دليل اينكه ميوه‌ای سرشار از بتاكاروتن است از سلول‌های بدن شما در برابر عوامل بيماری‌زا محافظت می‌كند. به‌علاوه پوست پرتقال نيز برای پوست شما بسيار مفيد است. به گزارش روزنامه اكسپرس، در اين مقاله مهمترين فاكتورهای سودمند پرتقال برای محافظت از بدن ارائه شده كه به قرار زير است:

- پرتقال حاوی مقادير زيادی فيبر خوراكی است كه برای دستگاه گوارش بسيار مفيد بوده و يبوست را درمان می‌كند. فيبر خوراكی هم‌چنين مقدار كلسترول را كاهش می‌دهد و به حفظ سلامت بدن كمک می‌كند. فيبر خوراكی موجود در اين ميوه درعين‌حال برای كنترل ميزان قند خون نيز مفيد است.

- پرتقال سرشار از كلسيم است و به سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها كمک می‌كند.

- پرتقال يک منبع غنی از ويتامين C ‌است كه در تقويت سيستم ايمنی بدن نقش مهمی دارد. ويتامين C توليد گلبول‌های سفيد را در بدن تحريک می‌كند و به‌همين‌خاطر در بهبود فعاليت ايمنی بدن موثر است. به اين ترتيب توصيه می‌شود برای دوركردن عفونت‌های ويروسی از بدن خود مرتب پرتقال بخوريد.

- پرتقال در حفظ سلامت كليه‌ها نيز موثر است و مصرف مداوم آن خطر تشكيل سنگ كليه را به ميزان زياد كاهش می‌دهد.

منبع: ويكى‌پديا، تبيان، کنجکاو