ماسوله در ۵۵ کیلومتری رشت در استان گیلان قرار دارد. این شهر در ناحیه‌ای کوهستانی و جنگلی در دامنه‌ای صخره‌ای با با وسعت آن ۱۶ هکتار و ارتفاع 1050 متر از سطح دریای آزاد ساخته شده‌ است. ماسوله در ۳۲ کیلومتری جنوب غربی شهرستان فومن قرار دارد و از غرب به خلخال، از شمال به ماسال و از جنوب به تارم علیا محدود است. این شهر طی شماره ۱۰۹۰ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

هشت‌صد تا هزار سال پیش، مردمانی از نقاط مختلف سرزمین گسترده ایران به دلائل نامعلومی به منطقه ماسوله كوچ كردند. برخی از مردمان محلی نیز از منطقه‌ای به نام كهنه ماسوله واقع در 6 كیلومتری شمال غرب این شهر با این افراد همراه شدند. طی كاوش‌های انجام‌شده از محوطه باستانی كهنه ماسوله، سفالینه‌هائی متعلق به قرون 5 تا 8 ه.ق. به‌دست‌ آمده است كه دقیق‌ترین مستندات قابل‌توجه تاریخی‌اند. در ۱۰ کیلومتری بالاتر از ماسوله جدید، ماسوله قدیم با آثار و بازمانده‌های انسانی از قبیل سنگ کوره و ... در منطقه‌ای گسترده پراکنده شده است که جزء آثار باستانی به‌شمارمی‌آیند. زبان مردم ماسوله، تالشی است. ماسوله دارای محله‌های ریحانه‌بر، خانه‌بر، مسجدبر، کشه‌سر و اسد محله است.

قلل مهم ماسوله عبارت‌اند از: شاه‌معلم (شامولوم)، آسمانکوه، لاسه سر، تروشوم و کله قندی. که قله شاه معلم با ارتفاع ۳۰۵۰ متر بلندترین نقطه استان گیلان است. ماسوله دارای معماری منحصربه‌فردی است. محوطه جلوی خانه‌ها و پشت‌بام‌ها هردو به‌عنوان پیاده‌رو استفاده می‌شوند. خیابان‌های کوچک و پله‌های بسیار، به هیچ‌ وسیله‌نقلیه موتوری اجازه ورود نمی‌دهد. معماری ماسوله در یک جمله توصیف می‌شود: حیاط ساختمان بالایی، پشت‌بام ساختمان پایینی است. ساختمان‌ها معمولا از دو طبقه تجاوز نمی‌کنند.

منبع: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ