عوامل خطر: سن بالای 40 سال، اضافه وزن، بی‌تحرک‌بودن فرد، كاهش حركات روبه‌بالای مچ پا (دورسی فلكشن)، راه‌رفتن مكرر روی سطوح سخت، پوشیدن كفش تخت. شواهد كافی مبنی بر ارتباط شغل با التهاب بافت همبند كف پا (فاشئیت پلنتار) وجود ندارد و نمی‌توان آن را یک آسیب شغلی دانست. علائم: درد ممكنست در یک محل مشخص احساس نشود. ممكنست درد در زیر پاشنه، پشت پا یا در مچ پا احساس گردد. اما، اگر درد به قسمت جلوی پا، پنجه‌ها و یا به ساق پا انتشار پیدا كند، ممكنست آسیب نخاع كمری مطرح باشد. درد در اوایل صبح و با گذاشتن پا روی زمین بدتر می‌شده و پس از یک دوره استراحت بهتر می‌شود. اما، معمولا در طول روز و با حركت بیشتر پاها درد بهتر می‌شود. ماهیت درد حالت كششی و از‌هم‌گسیختگی دارد. در معاینه خم‌كردن مچ پا به بالا (حركت دورسی فلكشن) به‌علت ایجاد كشش در بافت همبند كف پا (فاشیا) موجب ایجاد درد می‌شود. معمولا تورم وجود ندارد یا كم است.

تشخیص‌های افتراقی: اگرچه شایع‌ترین علت درد پاشنه التهاب بافت همبندی كف پا (فاشیای پلنتار) است اما عوامل دیگری نیز می‌توانند عامل این مشكل باشند و به‌خصوص اگر مشكل بیمار به درمان جواب ندهد باید مدنظر قرارگیرند. سندرم پاشنه كبود: این مشكل در افراد مسن چاق یا افراد جوان‌تری كه ورزشكار هستند و روی سطوح سخت ورزش می‌كنند، ممكنست روی دهد. درد، معمولا عقب‌تر و در ناحیه خلفی‌تری است و زیر بالشتک چربی استخوان پاشنه احساس می‌شود. كفی‌های مخصوص ممكنست تجویز شوند و یا درمان‌های دیگری صورت گیرند.

بورسیت زیر پاشنه: بورسیت یا التهاب كیسه‌ای كه حاوی كمی مایع است و بین تاندون و استخوان قرار می‌گیرد. ممكنست در ناحیه زیر استخوان پاشنه ایجاد شود كه بیشتر در افراد مسنی كه كفش جدیدی را پوشیده‌اند، روی می‌دهد. ممكنست یک تورم حساس به لمس در زیر پاشنه ایجاد شود كه درد با خم‌كردن پنجه و حركت مچ پا تغییری نمی‌كند. درمان با بیرون‌كشیدن مایع ملتهب و یا تزریق دارویی ممكنست، موثر باشد. سندرم تونل تارس: یكی از عصب‌های پا از زیر عناصری عبور می‌كند كه برخی اوقات، ممكنست تحت فشار عناصر اطراف خود قرار گیرد. دراین‌صورت، درد، بی‌حسی و احساس سوزش در قسمت داخلی پا، مچ یا حتی ساق پا روی می‌دهد. این علائم در یک محل خاص احساس نمی‌شود و شب‌ها بدتر می‌شود. این مشكل ممكنست با دیابت، كم‌كاری تیروئید، التهاب مفاصل و اختلالات آناتومیک پا مانند كف پای صاف مرتبط باشد. تزریق استروئید در كنار درمان عامل زمینه‌ای می‌تواند كمک‌كننده باشد.

علل دیگر: در موارد نادری ممكنست درد پاشنه، علت مهمتری داشته باشد، به‌خصوص اگر درد علیرغم درمان 6-3 ماه طول بكشد. نقرس در موارد نادری ممكنست با علائمی شبیه به التهاب بافت همبند كف پا بروز كند. در موارد نادری مشكلات دیگری مثل فیبروساركوما، متاستاز، جسم خارجی، اوستئومیلیت، توبركلوزیس نیز می‌توانند علت این مشكل باشند. تشخیص معمولا بالینی و از طریق معاینه است اما، ممكنست در مواردی نیاز به انجام رادیوگرافی، ‌آزمایش خون و یا آزمایشات هدایت عصبی باشد. اگر پس از سه ماه درمان مشكل برطرف نشود در مواردی سونوگرافی ویا ام.آر.آی ممكنست درخواست شوند. درمان، به شدت علائم بستگی دارد. در موارد خفیف: آموزش به‌منظور كاهش فشاری كه بر پاها وارد می‌شوند، كاهش وزن و عدم فعالیت بر روی سطوح سخت، كفی كفش طبی و مناسب، تمرینات كششی غیرفعال، استفاده از سرما و گرما، ماساژ مالشی كف پا، و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی توصیه می‌شوند.

در موارد درد با شدت متوسط: در این موارد ممكنست فرد به سطوح تخصصی‌تر ارجاع داده شود. علاوه‌بر درمان‌های فوق، ‌فیزیوتراپی، تزریق داروهای بی‌حس‌كننده و ضدالتهاب،‌ آتل شبانه از جنس سخت و آتل غیرثابت هنگام راه‌رفتن. در موارد شدید و یا مواردی كه به درمان پاسخ نمی‌دهند: ارجاع به سطوح فوق‌تخصصی و ارزیابی مجدد برای بررسی عامل ایجادكننده و در مواردی جراحی توصیه می‌شود.

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ