در سفرنامه سانسون اهمیت مهرساز و جایگاه آن در حاکمیت صفوی را می‌توان به وضوح دید. از طرفی نگاهی به متون تاریخی نشان می‌دهد که با گسترش اسلام و فقه اسلامی و احکام مختلف، هنرهای مربوط به ساخت ساز و صورتگری نزول پیدا کرد و حتی در دوره‌هایی از تاریخ با شکل‌گیری گروه‌های فتوت، کار این اصناف تا حدی مکروه و گاهی حرام اعلام شد و این امر بر رکود این نوع از صنایع دستی تاثیرگذار بود. متون تاریخی دوره ایلخانان مغول نشان می‌دهد که خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی به دلیل دوری کردن ایرانیان از تصویرگری، برای تصویرگری کتاب خود در ربع رشیدی از نقاشان چینی استفاده کرده است.

دوره قاجار را می‌توان دوره اوج و فترت صنایع دستی به صورت همزمان دانست. در این دوره از یک سو با ارتباط گرفتن ایران با غرب زمینه ورود بسیاری از کالاهای خارجی در ایران فراهم شد و به این شکل تا حدودی صنایع دستی ایران کم‌رونق شد و از سوی دیگر صنایع دستی و اصناف جدیدی در ایران مثل صنعت حلبی‌سازی و عبابافی شکل گرفت و رونق پیدا کرد. صنایع دستی ترکیبی از هنر و صنعت هستند که در قالب حوزه‌ای مستقل و بومی مطرح می‌شوند. این صنایع، تا حد بسیاری بیانگر فرهنگ و صنعت مردمان و استعدادها و مهارت‌های آن‌هاست. صنایع دستی تولیدشده محصول اندیشه، احساس و دست تولیدکننده است. بنابراین این صنایع را می‌توان بازتابی از تاریخ و تمدن و آیینه تمام‌نمای ذهن و ذوق و هنر هر منطقه دانست. صنایع دستی که به هنرهای صناعی هم می‌تواند نام برده شود دارای ویژگی‌های خاص خود است.

صنایع دستی تولیدات ملی و غیروابسته محسوب می‌شوند و قابلیت ایجاد و توسعه در تمام مناطق کشور ازجمله شهر، روستا و عشایر را دارند. این صنایع به مواد اولیه، دسترسی آسان دارند و به ابزار کاری مختصر برای کار نیاز دارند. صنایع دستی نیاز به سرمایه‌گذاری مالی سنگینی ندارند و در زمینه محیط زیستی هیچ‌گونه اثر مخربی ندارند. از امتیازات ویژه این صنایع قابلیت بسترسازی در صنعت گردشگری و ایجاد درآمد مکمل و قدرت اشتغال‌زایی است. این صنایع داخلی اگر مورد حمایت قرار گرفته و سرمایه‌گذاری صحیحی بر روی آن‌ها صورت گیرد، درآمد بیشتری خواهند داشت و طبیعی است که رشد و افزایش تولید در این زمینه تاثیر مستقیم بر درآمد سرانه کشور خواهد داشت. بدیهی است که با بسترسازی و توسعه سرمایه‌گذاری در این زمینه، نرخ اشتغال نیز افزایش می‌یابد و به همان میزان، آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی کم می‌شوند.

منبع: صنایع دستی